Poli̇ki̇sti̇k Over Sendromu



Polikistik Over Sendromu (PKOS) santral sinir sistemi, hipofiz, overler, adrenal glandlar ve ekstra glanduler dokular arasındaki etkileşimlerin bozulmasına bağlı olarak yaşamın herhangi bir döneminde ortaya çıkabilen, kronik seyreden, diyabet, koroner kalp hastalığı ve kanser gibi ciddi sağlık sorunları ile de ilişkilendirilen karmaşık bir hastalıktır.

İnsülin Rezistansı ve Hiperinsülinemi: Non-obez PKOS' lu kadınların % 30'u, obez PKOS’u kadınların ise % 75' inde hiperinsülinemi ve insülin direnci görülmektedir.

Obezite: PKOS'lu hastaların yaklaşık % 50'si obezdir. Ancak obezitenin PKOS’u kolaylastırıcı bir etken mi yoksa hastalığın sonucu mu olduğu halen tartışmalıdır. Çoğu olguda menstrüel bozukluk başlamadan önce belirgin kilo artışı bulunur. PKOS'da karın duvarında, visseral mezenterik bölgelerde yağ doku birikimi şeklinde meydana gelen android tipte obezite olur.

Genetik faktörler: PKOS’un ailevi kümelenmesi, hastalığın moleküler genetik temelinin araştırılmasına neden olmuştur . Birçok yayın PKOS’un ailesel bir hastalık olduğunu ve hastalığın değişik yollarla kalıtıldığını göstermiştir . Fakat hastalığın genetik temeli hala tartışma konusudur.

Açlık kan şekeri değerleri nin PKOS için iyi bir tarama testi olmadığı daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir . Açlık glikoz düzeyleri yerine 2 saatlik OGTT hem açlık glikoz düzeyini hem bozulmuş glikoz toleransı ve diyabet tanılarını sağladığı icin tercih edilmesini öneren yayınlar mevcuttur . Aynı şekilde American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) PKOS hastalarının oral glikoz testi ile taranmasını önermektedir. OGTT hem diyabet hem bozulmuş glikoz toleransı tanısı konulmasına imkânı sağlar ve beta hücre fonksiyonunda zaman içinde olabilecek değişikliklerden etkilenmediğinden PKOS için daha iyi bir tanı testi olarak görülmektedir. Amerikan Diyabet Birliği (1997) 75 gr OGTT 2 saat değeri 140-200 mg/dl ise bozulmuş glikoz toleransı tanısı konulmasını önermektedir.

PKOS’lu hastaların yaklaşık %70 ‘inde anormal serum lipit profiline rastlanmaktadır. Yüksek trigliserit ve LDL kolesterol, düşük HDL kolesterol düzeyleri ile diyabet hastalarının lipit profiline benzediği tespit edilmiştir. Multi sistemik reproduktif- metabolik bir sendrom olarak tip 2 diyabet, dislipidemi, kardiyovasküler hastalık ve endometriyal karsinoma gibi uzun dönem sağlık riskleri taşıması nedeniyle günümüzde bir halk sağlığı problemi olarak da ön plana çıkmaktadır.

Polikistik over sendromu (PKOS) doğurganlık cağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluktur. PKOS prevalansı yaklaşık %6-8 olarak bildirilmektedir. Kronik anovulatuar infertilitenin en sık nedenidir.

Beslenme Tedavi̇si̇



Kilo kaybının sağlanması, insülin direncinin önlenmesi, PKOS semptonlarının iyileştirilmesi için Beslenme Tedavisi(BT) şarttır. Rafine gıdaların kesilmesi ve kompleks karbonhidratlara ağırlık verilmesi, yağın azaltılması esasına dayanır. Öğün saatleri bozulmadan her 3-4 saatte bir öğün oluşturacak şekilde beslenilmelidir. Öğünlerde tam tahıllı ürünler (bulgur, integral makarna, kepekli pirinç gibi 2-3 yemek kaşığını geçmeyecek şekilde) , mutlaka protein ve sebze, yoğurt şeklinde bir düzen acıkmayı ve şekerli gıdalara yönelmeyi engeller. Düzenli su tüketimi ve egzersiz (yürüyüş, yüzme, bisiklet vb.) beslenme tedavisini destekleyerek kilo kaybına yardımcı olur. PKOS lu hastanın kişisel özellikleri dikkate alınarak özel bir beslenme tedavisi uygulamak ve takip etmek tedavinin başarısında çok öemlidir.


Makalelere Geri Dön